( فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّه إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ ، از مكر خدا ايمن نمىشوند مگر مردم زيانكار ) « 1 » و نيز فرموده : ( كَلَّا بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ ، نه ، واقع قضيه ، اين است كه گناهانى كه كرده‌اند ، در دلهاشان اثر نهاده ، و دلها را قساوت بخشيده ) « 2 » و نيز فرموده : ( ثُمَّ كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ أَساؤُا السُّواى ، أَنْ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّه ، سپس عاقبت كسانى كه مرتكب زشتىها ميشدند ، اين شد كه آيات خدا را تكذيب كنند ) « 3 » و چه بسا اين وعده شفاعت ، بنده خداى را وادار كند به اينكه به كلى دست از گناهان بردارد ، و به راه راست هدايت شود ، و از نيكوكاران گشته ، اصلا محتاج بشفاعت به اين معنا نشود ، و اين خود از بزرگترين فوائد شفاعت است . اين در صورتى بود كه گفتيم : كه گنه كار را معين كند ، و نه گناه را ، و همچنين اگر گنه كار مشمول شفاعت را معين بكند ، و يا گناه قابل شفاعت را معين بكند ، ولى باز اين استخوان را لاى زخم بگذارد ، كه اين شفاعت از بعضى درجات عذاب ، و يا در بعضى اوقات فائده دارد ، در اين صورت نيز شفاعت باعث جرأت و جسارت مجرمين نميشود ، چون باز جاى اين دلهره هست ، كه ممكن است تمامى عذابهاى اين گناهى كه ميخواهم مرتكب شوم ، مشمول شفاعت نشود . و قرآن كريم در باره خصوص مجرمين ، و خصوص گناهان قابل شفاعت ، اصلا حرفى نزده و نيز در رفع عقاب هيچ سخنى نگفته ، بجز اينكه فرموده : به بعضى اجازه شفاعت ميدهيم ، و شفاعت بعضى را مىپذيريم ، كه توضيحش به زودى خواهد آمد ، انشاء اللَّه تعالى ، پس اصلا اشكالى بشفاعت قرآن وارد نيست . اشكال پنجم اينكه مسئله شفاعت مانند هر مسئله اعتقادى ديگر ، بايد بدلالت يكى از ادله سه گانه عقل و كتاب و سنت اثبات شود ، اما عقل خود آدمى ، يا اصلا اجازه شفاعت و پارتى بازى را نميدهد ، و يا اگر هم بدهد ، تنها ميگويد : چنين چيزى ممكن است ، ولى ديگر نميگويد كه چنين چيزى واقع هم شده . و اما كتاب ، يعنى آيات قرآن ؟ آنچه از آيات قرآن متعرض مسئله شفاعت شده ، هيچ دلالتى ندارد بر اينكه چنين چيزى واقع هم مىشود ، چون در اين مسئله آياتى هست كه بطور كلى شفاعت را انكار مىكند ، مانند آيه : ( لا بَيْعٌ فِيه وَلا خُلَّةٌ وَلا شَفاعَةٌ ، نه خريد و فروشى در روز قيامت هست ، نه دوستى ، و نه شفاعت ) « 4 » و آياتى ديگر هست كه منفعت شفاعت را نفى مىكند ، مانند آيه

--> 1 - سوره اعراف آيه 99 2 - سوره مطففين آيه 14 3 - سوره روم آيه 10 4 - سوره بقره آيه 255